Eugeniusz Gardziński - odważny i niepokorny

2 lutego 2018; 18:25

Grojec24.net

7 komentarzy

Eugeniusz Gardziński

Eugeniusz Gardziński urodził się 23 grudnia 1904 r. w Mogielnicy. Już od najmłodszych lat był odważny i niepokorny, także w stosunku do zaborców.

Namówiony przez starszych kolegów, strzelił z procy w portret cara. Na szczęście, dzięki negocjacjom  z policjantami, nie poniósł konsekwencji. Pomimo różnych wybryków ukończył szkołę mogielnicką z prawie samymi piątkami.

W roku 1917/18, gdy powiat grójecki znajdował się pod okupacją niemiecką, rozpoczął naukę w 4-klasowej Męskiej Szkole Powiatowej (progimnazjum) w Grójcu.

Jeden z punktów ówczesnego kodeksu ucznia mówił, że  najważniejszy jest Pan Bóg:

"Pamiętaj, że Wszechobecny, Wszystkowiedzący i Wszechmocny Bóg widzi, przenika i sądzi wszystkie myśli, zamiary i czyny twoje".

Otrzymał promocję do klasy III, ale z powodu złej sytuacji finansowej rodziców musiał spędzić jeden rok w Mogielnicy, pobierając  lekcje prywatne. Naukę wznowił jako uczeń  IV klasy Państwowego Gimnazjum im. A. Mickiewicza w Warszawie. Później uczęszczał do innego gimnazjum.

W  Mogielnicy otwarto Państwowe Seminarium Nauczycielskie, które stało się kuźnią nauczycieli naszego powiatu. W 1922 r. wstąpił od razu na III kurs. W 1925 r. uzyskał świadectwo maturalne, a w 1935 r. ukończył Państwowy Wyższy Kurs Nauczycielski  o profilu fizyczno-matematycznym w Warszawie. Pracę nauczyciela rozpoczął w Szkole Powszechnej w Górze Kalwarii, gdzie przeszedł dobrą praktykę. W 1935 r. wygrał konkurs na kierownika szkoły w Borowem, a także otrzymał klucze do swojego mieszkania o wymiarach 3x3m, w którym zamieszkał  z żoną Klementyną. Szkoła w Borowem już po dwóch latach  była placówką  III stopnia z 7 klasami - takich szkół w powiecie było niewiele. W szkole, mającej bardzo dobre notowania u  zwierzchników oświaty, rozwijało się harcerstwo pod okiem nauczyciela Ludwika Michalskiego, a wychowanie patriotyczne łączono  z kultem Marszałka Józefa  Piłsudskiego.

Kiedy nastał wrzesień 1939 r.,  Gardziński miał już za sobą służbę wojskową w 33 Pułku Piechoty.  Nic nie wiedząc  o pakcie Ribbentrop-Mołotow, wybrał się z kolegą, kierownikiem szkoły w Przybyszewie, na wschód  Polski, by w szeregach armii rezerwowej bronić Ojczyzny.  Gdy 17 września Armia Czerwona przekroczyła granice Polski,  spodziewając się najgorszego, postanowili wrócić do domu. A oficerowie, myśląc, że Sowieci chcą nam pomóc, wyszli im naprzeciw, by potem zginąć w Katyniu…

W czasie okupacji  Eugeniusz Gardziński prowadził tajne nauczanie, działał w Szarych Szeregach i Armii Krajowej. W szkole w Borowem państwo Gardzińscy  przechowywali Żydów. Wśród uratowanych przez  nich Żydów była dziewczynka, której rodzice zginęli w Powstaniu w Getcie. Została ich przybraną córką.

W 1986 r.  Rada  przy Instytucie Pamięci Narodowej "Yad Vashem" uhonorowała Eugeniusza i Klementynę Gardzińskich Medalem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata

Tymczasem dzieci państwa Gardzińskich osiągnęły wiek licealny, więc naturalnym krokiem była przeprowadzka do Grójca. W 1946 r. Panu Eugeniuszowi powierzono kierowanie PSP Nr3 w Grójcu. Koledzy dyrektorzy  z "1" i "2" nie przypuszczali, że tak doskonale poradzi sobie z młodzieżą, uważaną za najtrudniejszą w mieście.  Spowodował, że "Trójka" stała się jedną z najlepszych szkół w powiecie, a według wielu najlepszą w Grójcu.

Sam był wzorem dżentelmena  i nauczyciela. Nienaganny styl, garnitur i maniery wzbudzały respekt i szacunek. Pierwszy przychodził, a ostatni wychodził ze szkoły.  Jego maksyma zawodowa brzmiała: "szkoła jest dla ucznia, nie dla nauczyciela".

Kiedyś, w latach 50-tych, Pan Eugeniusz, widząc w jednej ze swoich uczennic potencjał na nauczyciela, odradził jej pójście do szkoły pedagogicznej, tłumacząc, że zawód nauczyciela nie jest dochodowy.  „Ty, Halinko, po śmierci mamy powinnaś pójść do Technikum Ekonomicznego i zdobyć zawód, który da Ci chleb” – powiedział. Wiedząc, że nauczyciele nie są odpowiednio wynagradzani za swoją pracę, potrafił zadbać o przyszłość swoich uczniów.

Jego  syn zapamiętał dwa momenty, kiedy ojciec się rozkleił. Po raz pierwszy było to majowym rankiem 1935 r., gdy wszedł do kuchni i oznajmił: „Marszałek Piłsudski nie żyje", a po raz drugi przed pójściem na wojnę. Zdradził jeszcze, że podczas pracy w szkole przeszedł 3 zawały.

Po wojnie Urząd Bezpieczeństwa traktował go jako osobę niepewną politycznie. Był bezpartyjny. Rzadkością było w Polsce, że kierownik miejskiej szkoły  nie należał do PZPR. Dlatego omijały go odznaczenia. U schyłku życia, widząc jak inni otrzymują ordery, nagrody i tytuły,  z lekkim żalem wyznał sąsiadce, obecnej Dyrektorce "Trójki" Pani  Beacie Góreckiej, że on za wszystko, co zrobił dla szkoły, dzieci, nauczycieli i rodziców, dostanie najwyżej krzyż na cmentarzu.

29 grudnia 1991 r., a więc 3 lata po śmierci ukochanej żony, odszedł na zawsze. Pozostał w naszej pamięci jako wzór patrioty, nauczyciela i pedagoga. Doceniony przez państwo Izrael, w Grójcu do dziś jeszcze nie doczekał się godnego upamiętnienia.

Dariusz Gwiazda

Pisząc ten artykuł, korzystałem z książki 50-lecie Publicznej Szkoły Podstawowej Nr 3 im. ks. Piotra Skargi. Wstęp do monografii (Grójec 18 września 1997 r.) autorstwa Remigiusza Matyjasa. Książka powstała z inicjatywy Dyrektor Anny Soleckiej.

TAGI:


Komentarze (7):

KUSY; 3 lutego 2018, 18:13

Brawo Darek . Nareszcie ktoś pisze prawdę. Miałem lekcje z Panem Gardzińskim.

33BB; 4 lutego 2018, 12:41

Ciekawy artykuł, warto pisać o takich bohaterach:-)

kaska; 4 lutego 2018, 16:53

Kończyłam trójkę za czasów p.Gardzinskiego. Spoko gość. Zawsze mile go wspominam.

profesor; 5 lutego 2018, 09:43

Zawsze identyfikował się ze swoimi uczniami i dbał jak o własne dzieci. Dzisiaj takich pedagogów brakuje!

laura; 7 lutego 2018, 11:09

W tamtych czasach nie było dyrektorów szkół podstawowych, byli kierownicy. W "trójce" młodzież nie należała do najtrudniejszej, to przesada.

Laura; 7 lutego 2018, 11:48

Laurko, doczytałem i tekst dotyczy dyrektorów "1" i "2" - co nie przekłamuje historii, bo to zawsze szef. Analogicznie jakby nazwał Naczelnika Gminy - "Burmistrzem". Chociaż w tym przypadku obowiązki takie same ale przywileje i sposób wyboru już nie.

Do trudnej młodzieży to widać, że nie nie chcesz pamiętać lub nie znasz tamtego Grójca. Do szkoły chodziła ul.Mszczonowska i podwórka wokół parku przy TAXI - gdzie młodzież nie była łatwa

absol..; 9 lutego 2018, 12:41

Uczeszczalem .do szkoly nr. 3 w latach 1950/57 .Do szkolychodzila ul. Mszczonowska,Zatylna, Koscielna,Ogrodowa,Bagno,Stoki, Worowska Cierniowka,Kobylin,Mieczyslawowka,Odrzywolek. Podworka przy Parku nie nalezaly do Szkoly nr. 3 Postoj TAXI byl blizej Kina obecnie Pomnik Jozefaabs.
. Pilsudskiego

Napisz komentarz:

Twój nick:

Treść komentarza:

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Redakcja portalu Grojec24.net nie ponosi odpowiedzialności za ich treść. Każdego użytkownika obowiązują zasady komentarzy.

 

Najnowsze artykuły

„Niech pan Żydom nie pomaga” Niedawno publikowałem materiał o Eugeniuszu i Klementynie...
W wolnych chwilach nie czytam książek Bohaterką spotkania 8 lutego 2018 roku w Miejsko-Gminnej...
Pierwszy Memoriał im. Sławomira Majewskiego W sobotę 17 lutego rozegrany został Memoriał im.Sławomira...
Grójecka drogówka zatrzymała prawa jazdy kolejnym kierowcom Pomimo apeli nawołujących do przestrzegania prędkości,...
Droga nr 50 w czwartek pod szczególnym nadzorem 22 lutego (czwartek) od 16:00 do 22:00 potrwają...

Najnowsze ogłoszenia

Blacharz, lakiernik samochodowy Agencja Pośrednictwa Pracy Globale Ressource Humaine (nr certyfikatu...
... TANIE BLACHY

-TRAPEZOWA;
-BLACHODACHÓWKA;
Potrzebujesz motywacji? Skuteczny... Witaj,

mam na imię Joanna i chcę nauczyć Cię sprawnego
monter płyt karton/gips - Plakista Agencja Pośrednictwa Pracy Globale Ressource Humaine (nr certyfikatu...
Kierowca C-E z Ukrainy,doświadczenie,... Znam wartość odpowiedniej osoby na stanowisku kierowcy, dlatego przedstawiam...

Firmy z Grójca i okolic

OSK MANEWR PATRYK TOMASZ KUJAWA Dlaczego My? Odpowiedź jest prosta i zawarta w tym krótkim opisie.
ProClinic Dental Proclinic Dental to klinika, która zaprasza wszystkich pacjentów do...
Atmo Sp. z. o. o. Na Atmo.com.pl zakupić można narzędzia pneumatyczne najlepszych marek,...
Coolka - sala zabaw Sala zabaw dla dzieci z możliwością pozostawienia dziecka po opieką...
CityFit Emilian Gankowski trener... Jędrna oraz wysportowana sylwetka to obecnie marzenie wielu osób muszących...

2013-2017 © Grojec24.net - informacyjny portal mieszkańców.

Wydawcą portalu jest AaaMedia.pl.