Kapitan Stefan Głogowski „Józef” - dowódca grójeckiego podziemia

1 marca 2017; 19:33

0 komentarzy

Kapitan Stefan Głogowski „Józef”

W 1992 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie uniewinnił dowódcę grójeckiej partyzantki i uznał wyrok komunistycznego sądu za nieważny.

Stefan Głogowski urodził się 24 XII 1910 r. w Dortmundzie w rodzinie górniczej jako syn Walentego i Franciszki. W 1922 r. powrócił z rodzicami do kraju. W 1931 r. ukończył Liceum im. J. Słowackiego w Kowli na Wołyniu (obecnie Ukraina). W ramach obowiązkowej służby wojskowej przeszedł roczne przeszkolenie w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Śremie. W 1934 r. w stopniu podporucznika ukończył Szkołę Podchorążych Artylerii w Toruniu.

Służył w 27 Pułku Artylerii Lekkiej 27 Dywizji Piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim. Pełnił funkcję adiutanta dowódcy pułku i wykładał pomiar artyleryjski w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii. W 1937 r. został awansowany na porucznika i przeniesiony do Wesołej pod Warszawą do Dywizjonu Pomiarów Artylerii.

Podczas kampanii wrześniowej 1939 r. dowodził plutonem topograficzno-ogniowym, po rozbiciu oddziału przez Niemców, dołączył do Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga, walczył z Niemcami w rejonie Łukowa, Parczewa, Kocka i Adamowa. 6 X 1939 r. SGO, która była to ostatnia jednostka wojskowa walcząca z Niemcami w wojnie obronnej 1939 r.  skapitulowała.

Po kapitulacji przebywał w obozach przejściowych w Dęblinie, Radomiu i Jędrzejowie. Pod koniec X 1939 r. uciekł z obozu w Jędrzejowie, od XI pracował w Radomiu w dyrekcji zakładów kolejowych jako zastępca szefa biura personalnego i tłumacz. Na początku 1940 r. rozpoczął działalność konspiracyjną.

W VI 1942 r. poszukiwany przez Gestapo uciekł z Radomia, trafił do Niemojewic (obecnie część Warki), tam mieszkał pod przybranym nazwiskiem Józef Malinowski i wstąpił do Narodowej Organizacji Wojskowej (NOW). Następnie przeniósł się do Grójca. Na przełomie 1942/43, po scaleniu NOW z AK został mianowany komendantem I Ośrodka AK Grójec i oficerem odpowiedzialnym za odbieranie zrzutów.

Od 1943 r. pracował w Powiatowej Spółdzielni Rolniczo-Handlowej w Grójcu, gdzie pełnił funkcję zastępcy kierownika. Rozkazem Komendy Głównej AK z 14 I 1944 r. awansowany na stopień kapitana ze starszeństwem od 11 XI 1943 r. W nocy z 26 na 27 III 1944 r. uczestniczył w odbiciu więźniów z siedziby Gestapo przy ul. Mogielnickiej w Grójcu.

19 I 1945 r. po rozwiązaniu AK Obwodu Grójec „Głuszec” Głogowski pozostał w konspiracji. Z obawy przed aresztowaniem wyjechał z żoną do Gdyni, skąd postanowili udać się na emigrację, z nieznanych przyczyn pozostali jednak w kraju.

W III 1945 r. za namową byłych młodych żołnierzy grójeckiego Obwodu AK, po spotkaniu z Sokołowskim „Kosem”, Stanisławem Wiśniewskim „Morskim” i Pawłowskim „Jurem” zorganizował i został komendantem Ruchu Oporu Armii Krajowej (ROAK) Grójec. Rozdzielił zadania, „Kos” zajął się wydawaniem i kolportażem prasy, „Morski” został szefem wywiadu, a „Jur” jego pomocnikiem. ROAK wydawał raz albo dwa razy w tygodniu, pismo „Informator” (nakład 50 szt.).

ROAK gromadziło broń i amunicję. Główny magazyn znajdował się na Kępinie w gospodarstwie Stanisława Pietrzaka „Stanisław”. Partyzanci stworzyli wywiad i umieścili agenturę w UB, zdobywali fundusze na swoją działalność, np. sprzedając spirytus zdobyty w gorzelniach; 26 VI 1945 r. zdobyli 7 800 000 zł przewożonych z Narodowego Banku Polskiego do Grójca, rozbrajali posterunki MO. Za brutalne traktowanie więźniów w V 1945 r. zlikwidowano szefa UB w Warce Ryszarda Gołębiowskiego, w VII wykonano wyrok na szefie PUBP w Grójcu Ładysławie Inowolskim.

W VI 1945 „Józef” uczestniczył w spotkaniu z byłym grójeckim wikariuszem i  szefem tajnego Pogotowia Akcji Specjalnej Stronnictwa Narodowego Okręgu Warszawskiego ks. Bolesławem Stefańskim, Emilem (podającym się za wiceprezesa Zarządu Okręgowego SN), „Michałem”, „Florianem”, „Andrzejem”. Na spotkaniu zapadła decyzja o podporządkowaniu ROAK konspiracyjnemu SN.

W nocy 21 XI 1945 r. około stuosobowy oddział ROAK pod wodzą „Józefa” dokonał nieudanego ataku na siedzibę PUBP w Grójcu. Mimo zmasowanego ognia partyzantom nie udało się uwolnić więźniów, ranny został Leon Komorowski „ZBik”, który trafił do szpitala i został aresztowany przez UB. 25 I 1946 r. rannego, strzeżonego przez uzbrojonych funkcjonariuszy UB uwolniono ze szpitala Przemienienia Pańskiego w Warszawie.

Wiosną 1946 r. w Grójcu na skutek zeznań wydobytych przez UB od aresztowanych żołnierzy rozpoczęły się zatrzymania. Głogowski zaczął się ukrywać w Warszawie pod nazwiskiem Stefan Madanowski. 23 V 1946 r. został aresztowany w okolicach Politechniki Warszawskiej, przeszedł ciężkie śledztwo. 5 grudnia 1947 r. WSR w Warszawie skazał go na karę śmierci. Wyrok wykonano w więzieniu mokotowskim o godz. 21 6 II 1948 r. Ciała nie wydano rodzinie, prawdopodobnie spoczywa na „Łączce”. 30 III 1992 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie uniewinnił dowódcę grójeckiej partyzantki i uznał wyrok komunistycznego sądu za nieważny.

Tomasz Plaskota

Wybrana bibliografia:

Świderski Henryk, Armia Krajowa w obwodzie Grójec "Głuszec", DWN, Łódź 1993.

Lista strat działaczy obozu narodowego w latach 1939–1955. Słownik biograficzny, tom 1, red. Wojciech Jerzy Muszyński, Jolanta Mysiakowska-Muszyńska, Warszawa 2010.

Ryszard Pietras, Nie po białym! Nie po czarnym!, Neriton, Warszawa 2008.

TAGI:


Komentarze (0):

Na razie nie ma żadnych komentarzy - Twój może być pierwszy!

Napisz komentarz:

Twój nick:

Treść komentarza:

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Redakcja portalu Grojec24.net nie ponosi odpowiedzialności za ich treść. Każdego użytkownika obowiązują zasady komentarzy.

 



Najnowsze artykuły

Terytorialsi z grójeckiej Brygady pobiegli w Sztafecie Niepodległości Sztafeta Niepodległości to symboliczny bieg dla uczczenia...
Kolejne wcielenie żołnierzy do 6MBOT w Grójcu W sobotę ruszyła kolejna tura naboru ochotników do...
Festiwal Kolorów w Grójcu Color Fest Party - największa impreza muzyczna, na którą...
Repertuar kina GOK 17-23 sierpnia 2018 FRU, Iniemamocni 2, Drapacz chmur oraz Pierwsza noc...
Znamy datę wyborów samorządowych Premier Mateusz Morawiecki ogłosił, że wybory samorządowe...


Najnowsze ogłoszenia

Pasteryzatory Witam wykonam pasteryzatory oraz kotły serowarskie na życzenie klienta....
sprzedam pasteryzator ...
Pracownik magazynu- Holandia! Podejmij współpracę z LiderJob (cer. 16198) – Twoim liderem...
Szukam Kobiet - Dodatkowe Pieniądze Biorę udział w projekcie Tylko Dla Kobiet.
Szukam dziewczyn,...
Gruba siatka ochronna na boisko Solidna siatka ochronna, jaką oferujemy, nie pozwoli wydostać
się...

Firmy z Grójca i okolic

Kapitan Kamera - filmowanie uroczystości... Szukasz kamerzysty z Krakowa, który zajmie się sfilmowaniem Twojej uroczystości?...
Pro-wash Firma Pro-Wash oferuje szeroki zakres usług sprzątania.
Począwszy...
wkladykominkowe.net.pl Kominek nadaje niepowtarzalną atmosferę, a sercem kominka jest wkład...
Park Biznesu Ballyvesey - hale do... Jesteś właścicielem mniejszej lub większej firmy, która dynamicznie...
Fabskin - centrum medycyny estetycznej... Centrum Medycyny Estetycznej Fabskin to miejsce w Warszawie, którego...

2013-2018 © Grojec24.net - informacyjny portal mieszkańców.

Wydawcą portalu jest AaaMedia.pl.