– Podpisałem i wysłałem już wstępny wniosek do Komisji Europejskiej o wsparcie do upraw sadowniczych, które ucierpiały z powodu wiosennych przymrozków – poinformował minister Stefan Krajewski podczas rozmów z przedstawicielami Zarządu Głównego Związku Sadowników RP. Spotkanie było okazją do szerokiego omówienia trudnej sytuacji w polskim sadownictwie po fali kwietniowych przymrozków.
Skala zniszczeń w polskich sadach
Uczestnicy spotkania podkreślili, że sytuacja w sektorze jest niezwykle trudna. Przymrozki, które wystąpiły w całym kraju między 27 a 30 kwietnia 2026 r., doprowadziły do spadków temperatury przy gruncie nawet do -10°C. Zjawiska te objęły regiony o największej koncentracji upraw, m.in. województwa mazowieckie, łódzkie, lubelskie i świętokrzyskie.
Uszkodzenia kwiatów i zawiązków owoców odnotowano w uprawach m.in. jabłoni, wiśni, czereśni, malin, truskawek i porzeczek. W wielu przypadkach straty mają charakter trwały, a lokalnie mogą one sięgać nawet 90–100 proc.
Prezes Związku Sadowników RP Mirosław Maliszewski określił sytuację jako wielką klęskę, której skala nie była widziana od czterech dekad.
– To, co komunikujemy jako sadownicy, to nie jest chęć jakiegoś wyolbrzymiania, tylko pokazanie tego, co jest dla nas trudne – podkreślił prezes Maliszewski.
Nadzwyczajna pomoc z UE i działania krajowe
Minister Stefan Krajewski poinformował o podjęciu natychmiastowych kroków w celu zabezpieczenia interesów rolników.
– Podejmujemy działania niezbędne do skutecznego wspierania producentów rolnych, sadowników, ogrodników oraz przetwórców, którzy poniosą konsekwencje niekorzystnych warunków atmosferycznych. To trudna sytuacja dla całego sektora, dlatego przygotowujemy odpowiednie mechanizmy pomocy i jesteśmy w kontakcie z Komisją Europejską w tej sprawie – zapewnił minister Stefan Krajewski. Dodał również, że sprawne sporządzenie protokołów z szacowania szkód jest niezbędne do podjęcia decyzji o ewentualnym uruchomieniu dodatkowego wsparcia ze środków krajowych.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie analizować przypadki wystąpienia przymrozków jako działanie siły wyższej, co pozwoli na zwolnienia z części zobowiązań lub wydłużenie terminów dla rolników.
– Tam, gdzie będzie to możliwe, będziemy wprowadzać rozwiązania pozwalające na wydłużenie terminów, okresy bezkarencyjne oraz elastyczne podejście do zobowiązań rolników – zapowiedział minister.
Perspektywy i rozwiązania systemowe
Podsekretarz stanu Adam Nowak zwrócił uwagę na konieczność wypracowania rozwiązań systemowych, które zwiększą odporność sektora w przyszłości.
– Musimy podejść do tego problemu systemowo – przygotować rozwiązania, które pozwolą szybciej i skuteczniej reagować na klęski żywiołowe, a jednocześnie zabezpieczą producentów rolnych i przetwórców przed utratą płynności finansowej – powiedział wiceminister Nowak.
Jako kluczowe postulaty wskazał m.in.:
- stworzenie nowoczesnego systemu monitorowania pogody, opartego na gęstej sieci stacji meteorologicznych pod nadzorem IUNG w każdej gminie;
- podjęcie prac nad systemem ubezpieczenia dochodów rolniczych, który byłby stabilniejszym rozwiązaniem niż doraźna pomoc klęskowa oraz
- zwiększenie dofinansowania do inwestycji podnoszących bezpieczeństwo sadów w ramach drugiego filaru Wspólnej Polityki Rolnej.
Przedstawiciele sadowników podziękowali za szybką reakcję i wizytę ministra Stefana Krajewskiego już w piątek 1.05.2026 r. w woj. lubelskim. Poszkodowani zaproponowali także doraźne, wzorem ubiegłych lat, wsparcie finansowe do każdego hektara upraw sadowniczych, co zdaniem branży pozwoliłoby na utrzymanie płynności finansowej gospodarstw w obliczu utraty plonów. Ministerstwo zadeklarowało dalszą, merytoryczną współpracę ze Związkiem Sadowników RP w celu doprecyzowania szczegółów pomocy.
Dostępne mechanizmy wsparcia
Przypominamy, że obecnie producenci rolni mogą korzystać z dotychczasowych instrumentów finansowych, do których należą:
- preferencyjne kredyty na wznowienie produkcji (oprocentowanie 0,5% dla ubezpieczonych, 3,90% dla pozostałych);
- ulgi i odroczenia w KRUS: możliwość odroczenia płatności składek, rozłożenia ich na raty lub umorzenia;
- wsparcie z KOWR: odroczenie płatności z tytułu dzierżawy lub sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz ulgi w czynszach;
- inwestycje w ochronę: w ramach PS WPR organizacje producentów mogą uzyskać do 60% refundacji kosztów zakupu instalacji chroniących przed przymrozkami, np. nagrzewnic czy urządzeń do mieszania powietrza.