Akademia Polonijna w Warce. Tym razem o Inflantach

W czwartek 12 marca odbyło się pierwsze w tym roku spotkanie z cyklu „Akademia Polonijna”, organizowanego przez Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce. W ramach tego cyklu muzeum najczęściej popularyzuje losy Polaków związanych ze Stanami Zjednoczonymi. Tym razem zaproszono gości w podróż śladami Polaków na Inflantach – historycznym regionie obejmującym dzisiejsze tereny Łotwy i Estonii.

W przeszłości część tych ziem wchodziła w skład Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a w kolejnych stuleciach Polacy nadal zaznaczali tam swoją obecność. Temat jest na tyle pasjonujący, że muzeum postanowiło przybliżyć go mieszkańcom ziemi wareckiej.

W odkrywaniu polskich śladów w Inflantach pomogli znakomici goście: Mirek Osip-Pokrywka – fotograf, podróżnik i dziennikarz, od lat dokumentujący dziedzictwo Kresów Wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, oraz Dorota Janiszewska-Jakubiak – historyczka sztuki, wieloletnia dyrektor Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA, a obecnie radczyni ds. konserwatorskich i międzynarodowej ochrony dziedzictwa w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Goście poprowadzili spotkanie zatytułowane „Polskie ślady na Inflantach”.

Wydarzenie rozpoczęło się od powitania uczestników i przedstawienia prelegentów przez dyrektorkę muzeum, Iwonę Stefaniak. Następnie głos przejęli zaproszeni goście – pasjonaci tematu, którzy w barwny i przystępny sposób wprowadzili słuchaczy w historię Inflant oraz ich związki z Polską.

W trakcie spotkania uczestnicy mogli podążyć tropem Polaków, którzy część swojego życia związali z ziemiami znajdującymi się dziś w granicach Łotwy i Estonii. Wśród nich byli m.in. przyszli prezydenci Rzeczypospolitej: Gabriel Narutowicz, Ignacy Mościcki i Władysław Raczkiewicz, którzy pobierali tam nauki. Opowieści prelegentów wzbogacały liczne ciekawostki ilustrowane prezentacją multimedialną – jak choćby uczelniane karcery, na których ścianach zachowały się wpisy polskich studentów, czy historia legendarnej Róży z Turaidy – młodej dziewczyny z XVII wieku, która według legendy poniosła śmierć, odrzucając zaloty polskiego żołnierza.

Nie zabrakło też nawiązania do postaci Kazimierza Pułaskiego, który przebywał w 1763 r. w Mitawie, w Kurlandii.

Prelegenci przywoływali także wiele innych postaci i historii, ukazując szeroki obraz polskiej obecności w Inflantach. Pokazali, że region ten nie powinien kojarzyć się Polakom wyłącznie z bitwą pod Kircholmem. W opowieściach pojawiały się wątki polsko-łotewskich i polsko-estońskich powiązań, które wciąż pozostają mało znane w powszechnej świadomości. 

Jednym z przykładów takich związków jest postać Marii Kruszewskiej, żony estońskiego generała Johana Laidonera, której historia jest dziś przypominana m.in. w estońskich muzeach. Z Inflantami związane były również korzenie rodziny Manteufflów, dobrze znanej wielu studentom historii w Polsce.
Spotkanie nie było jednak wyłącznie historyczną wędrówką. Duża część opowieści dotyczyła także przyrody Inflant, która zachwyca swoim pięknem: rozległymi kompleksami leśnymi, szerokimi nadmorskimi plażami czy mokradłami z wytyczonymi ścieżkami turystycznymi. Dopełniają je szutrowe drogi harmonijnie wpisujące się w krajobraz oraz klimatyczne miasta i miasteczka, które potrafią pozytywnie zaskoczyć turystów.

Wszystkie te elementy złożyły się na fascynującą, wielowątkową opowieść, o której można by mówić jeszcze długo. Nic więc dziwnego, że spotkanie trwało dłużej niż dotychczasowe wydarzenia z cyklu „Akademia Polonijna”. Było czego słuchać.

Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego dziękuje Mirkowi Osip-Pokrywce i Dorocie Janiszewskiej-Jakubiak za inspirujące spotkanie, a wszystkim uczestnikom za obecność. Dla takich gości i takiej publiczności warto organizować kolejne wydarzenia.

Info. Muzeum im. K. Pułaskiego