Setna rocznica urodzin żołnierza AK „Głuszec” Grójec i powstańca warszawskiego. 200 lat Panie Janie!

21 czerwca 2021; 16:01

0 komentarzy

Sto lat temu, 21 czerwca 1921 r. w Budzyniu w Wielkopolsce urodził się żołnierz AK „Głuszec” Grójec gen. Jan Podhorski. 78 lat temu, również w Grójcu, 21 czerwca 1943 r., w dzień swoich dwudziestych drugich urodzin pan Jan na tajnych kompletach zdawał maturę.



Pod koniec lipca 1944 r. jechał z Lipia przez Grójec do Warszawy, gdzie od 1 sierpnia aż do 10 września walczył w Powstaniu Warszawskim w szeregach Narodowych Sił Zbrojnych i AK.  

- Kilka tysięcy żołnierzy NSZ z wielką odwagą i poświęceniem wypełniło swój żołnierski obowiązek. Dowódca sił powstańczych gen. Antoni Chruściel „Monter” powiedział, że w czasie powstania, tylko zgrupowanie NSZ Chrobry II nie oddało Niemcom ani piędzi terenu – wspomina dowódca plutonu szturmowego w pułku Narodowych Sił Zbrojnych „Sikora” i żołnierz kompanii osłonowych batalionu AK „Miłosz” gen. Jan Podhorski.



O udziale NSZ w powstaniu przez sześćdziesiąt lat nie wspominano. - Dopiero w pierwszym kalendarzu wydanym przez Muzeum Powstania Warszawskiego pod datą 5 października 1944 r. napisano, że z miasta wychodzi dowództwo AK i komendant NSZ, płk Spirydion Koiszewski, „Topór”. W czasie PRL mówiło się, że powstanie zrobiło AL, PAL i AK. Dopiero w latach dziewięćdziesiątych zaczęto nieśmiało mówić, że i eneszetowcy walczyli w powstaniu, a przecież w powstaniu walczyło kilka tysięcy żołnierzy NSZ i dobrze się spisało. Przez lata umniejszano znaczenie naszej walki, zmniejszano liczbę żołnierzy NSZ walczących w powstaniu. Trzeba pamiętać, że większość oddziałów NSZ była w AK, wszyscy mieliśmy legitymacje AK. Mam jedną z nielicznych legitymacji powstańczych z oryginalną pieczątką NSZ i podpisem komendanta NSZ, płka „Topora”. Gdy pokazałem tą legitymację w latach osiemdziesiątych, po stanie wojennym, kiedy zaczęły powstawać organizacje kombatanckie środowisk powstańczych AK, na spotkaniu żołnierzy batalionu AK „Miłosz”, mojego oddziału z końcowego okresu powstania, to pułkownik Perdzyński ps. „Towmir” z dowództwa AK powiedział – Lepiej niech Pan tej legitymacji nie pokazuje, bo można rozpoznać żołnierza NSZ – wspomina gen. Jan Podhorski, który mieszka w Poznaniu.



Gdy powstanie upadło podpisano akt o zakończeniu walk, utworzono kompanie osłonowe, pełniące funkcje żandarmeryjne. Miały działać do wyjścia ostatniego mieszkańca z Warszawy. - Zbierano ochotników do batalionu, mój pluton NSZ zgłosił się w komplecie. Mieliśmy dobre wyposażenie, naszym zadaniem pierwotnym, dla którego powstał nasz pluton było przebicie się przez linie niemieckie poza Warszawę, żeby wziąć udział w walce partyzanckiej, ponieważ wiadomo było w pierwszych dniach września, że powstanie zaczyna dogorywać. Nasz pluton znalazł się w kompanii A u porucznika A. Ładkowskiego ps. „Kulawy”, pełniliśmy funkcję patrolową. Jako jednostce w pełni jednolitej, a domyślano się, że jest to grupa NSZ, powierzono zadanie rejestru i opisu zniszczeń, stąd miałem dokładny opis Śródmieścia i zdjęcia zniszczonej stolicy. Śródmieście w trakcie walk powstańczych nie było tak zniszczone, jak w czasie tygodnia po powstaniu, kiedy niemieccy saperzy z „Brennkomando”, wyposażeni w miotacze ognia, rabowali i podpalali domy – opowiada Podhorski.

Kompanie osłonowe A, B i C, liczące w sumie około 340 żołnierzy jako jedne z ostatnich oddziałów powstańczych opuścił Warszawę. - Konwojowani przez Wermacht pieszo dotarliśmy do Ożarowa, gdzie załadowano nas do wagonów i pod silną obstawę z karabinami maszynowymi na dachach, co było wynikiem donosu, że oddział zostanie pojechaliśmy w stronę Niemiec. W Poznaniu wyrzuciłem kartki z informacją dla rodziny i znajomych, że żyję i jadę do obozu jenieckiego. Zawieziono nas do stalagu IVB w Muehlbergu nad Łabą koło Drezna. 23 kwietnia 1945 r. obóz zajęły wojska sowieckie. Z pośród moich kolegów tylko ja zdecydowałem się na powrót do Polski, moi przyjaciele zostali za żelazna kurtyna – podsumowuje swoje wojenne losy pan Jan.



Jan Podhorski „Zygzak”, generał brygady w stanie spoczynku, ur. 21 czerwca 1921 r. w Budzyniu w Wielkopolsce, członek Związku Jaszczurczego, żołnierz Armii Krajowej „Głuszec” Grójec i Narodowych Sił Zbrojnych. W Powstaniu Warszawskim żołnierz pułku NSZ im. gen. Władysława Sikorskiego „Sikora” i batalionu AK „Miłosz”. Po powstaniu więzień stalagu IVB w Muehlbergu nad Łabą koło Drezna (1944-1945). W czasach stalinowskich za działalność w konspiracyjnej Młodzieży Wszechpolskiej skazany na siedem lat więzienia, karę odbywał we Wronkach, wyszedł na wolność po trzech latach w wyniku amnestii. Działacz Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Autor książek „Wspomnienia Żołnierza Wyklętego”, „Pułk Narodowych Sił Zbrojnych im. Gen. Władysława Sikorskiego. Byłem jego żołnierzem”, „Wyklęty Wielkopolanin”. Mieszka w Poznaniu.

Tomasz Plaskota

TAGI:

Komentarze (0):

Na razie nie ma żadnych komentarzy - Twój może być pierwszy!

Napisz komentarz:

Twój nick:

Treść komentarza:

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Redakcja portalu Grojec24.net nie ponosi odpowiedzialności za ich treść. Każdego użytkownika obowiązują zasady komentarzy.

 

Najnowsze artykuły

Grupa SPEED: 128 wykroczeń na drogach powiatu grójeckiego W dniach 19-25 lipca 2021 roku grójeccy policjanci wchodzą...
77. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego W niedzielę – 1 sierpnia, przy pomniku poświęconym...
Szanse i zagrożenia dla polskich sadowników Mimo bycia światowym liderem w produkcji jabłek, polscy...
Dwa wygrane mecze towarzyskie Mazowsza W ubiegłym tygodniu podopieczni Mariusza Lisieckiego...
Rozpoczęła się budowa Głównego Punktu Zasilającego Grójec 2 Rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną na terenie...

Najnowsze ogłoszenia

Malowanie / Ocieplenia - Niemcy.... Mein Personal poszukuje od zaraz fachowców w zakresie wykończenia wnętrz...
Windy Schodowe, Krzesła, Platformy Firma Windy Schodowe oferuje Państwu różnego rodzaju krzesełka i platformy...
ELASTYCZNA deska elewacyjna PlasterTynk... PLASTMAKER wykonuje i poleca elastyczne deski elewacyjne PlasterTynk.
Viptoner Tusze i Tonery W ofercie sklepu VIPToner znajdziesz szeroką gamę 
zamienników...
Technik Farmacji ZIKO APTEKA
Zatrudnimy Technika Farmacji do Apteki w Grójcu ....

Firmy z Grójca i okolic

Kancelaria Notarialna Kamila Badelska... Notariusz
OSK MANEWR PATRYK TOMASZ KUJAWA Dlaczego My? Odpowiedź jest prosta i zawarta w tym krótkim opisie.
Klinika Medycyny Estetycznej FabMed Klinika Medycyny Estetycznej FabMed działająca w Warszawie specjalizuje...
Alerta - kursy i szkolenia BHP Prowadzisz firmę i potrzebujesz kompleksowej obsługi BHP i przeciwpożarowej?...
Serwis laptopów RatujLaptopa Masz problem ze swoim laptopem i szukasz specjalistów, którzy zadbają...

2013-2021 © Grojec24.net - informacyjny portal mieszkańców Grójca i Powiatu Grójeckiego.

Wydawcą portalu jest AaaMedia.pl.