Setna rocznica urodzin żołnierza AK „Głuszec” Grójec i powstańca warszawskiego. 200 lat Panie Janie!

21 czerwca 2021; 16:01

1 komentarz

Sto lat temu, 21 czerwca 1921 r. w Budzyniu w Wielkopolsce urodził się żołnierz AK „Głuszec” Grójec gen. Jan Podhorski. 78 lat temu, również w Grójcu, 21 czerwca 1943 r., w dzień swoich dwudziestych drugich urodzin pan Jan na tajnych kompletach zdawał maturę.

Pod koniec lipca 1944 r. jechał z Lipia przez Grójec do Warszawy, gdzie od 1 sierpnia aż do 10 września walczył w Powstaniu Warszawskim w szeregach Narodowych Sił Zbrojnych i AK.  

- Kilka tysięcy żołnierzy NSZ z wielką odwagą i poświęceniem wypełniło swój żołnierski obowiązek. Dowódca sił powstańczych gen. Antoni Chruściel „Monter” powiedział, że w czasie powstania, tylko zgrupowanie NSZ Chrobry II nie oddało Niemcom ani piędzi terenu – wspomina dowódca plutonu szturmowego w pułku Narodowych Sił Zbrojnych „Sikora” i żołnierz kompanii osłonowych batalionu AK „Miłosz” gen. Jan Podhorski.



O udziale NSZ w powstaniu przez sześćdziesiąt lat nie wspominano. - Dopiero w pierwszym kalendarzu wydanym przez Muzeum Powstania Warszawskiego pod datą 5 października 1944 r. napisano, że z miasta wychodzi dowództwo AK i komendant NSZ, płk Spirydion Koiszewski, „Topór”. W czasie PRL mówiło się, że powstanie zrobiło AL, PAL i AK. Dopiero w latach dziewięćdziesiątych zaczęto nieśmiało mówić, że i eneszetowcy walczyli w powstaniu, a przecież w powstaniu walczyło kilka tysięcy żołnierzy NSZ i dobrze się spisało. Przez lata umniejszano znaczenie naszej walki, zmniejszano liczbę żołnierzy NSZ walczących w powstaniu. Trzeba pamiętać, że większość oddziałów NSZ była w AK, wszyscy mieliśmy legitymacje AK. Mam jedną z nielicznych legitymacji powstańczych z oryginalną pieczątką NSZ i podpisem komendanta NSZ, płka „Topora”. Gdy pokazałem tą legitymację w latach osiemdziesiątych, po stanie wojennym, kiedy zaczęły powstawać organizacje kombatanckie środowisk powstańczych AK, na spotkaniu żołnierzy batalionu AK „Miłosz”, mojego oddziału z końcowego okresu powstania, to pułkownik Perdzyński ps. „Towmir” z dowództwa AK powiedział – Lepiej niech Pan tej legitymacji nie pokazuje, bo można rozpoznać żołnierza NSZ – wspomina gen. Jan Podhorski, który mieszka w Poznaniu.



Gdy powstanie upadło podpisano akt o zakończeniu walk, utworzono kompanie osłonowe, pełniące funkcje żandarmeryjne. Miały działać do wyjścia ostatniego mieszkańca z Warszawy. - Zbierano ochotników do batalionu, mój pluton NSZ zgłosił się w komplecie. Mieliśmy dobre wyposażenie, naszym zadaniem pierwotnym, dla którego powstał nasz pluton było przebicie się przez linie niemieckie poza Warszawę, żeby wziąć udział w walce partyzanckiej, ponieważ wiadomo było w pierwszych dniach września, że powstanie zaczyna dogorywać. Nasz pluton znalazł się w kompanii A u porucznika A. Ładkowskiego ps. „Kulawy”, pełniliśmy funkcję patrolową. Jako jednostce w pełni jednolitej, a domyślano się, że jest to grupa NSZ, powierzono zadanie rejestru i opisu zniszczeń, stąd miałem dokładny opis Śródmieścia i zdjęcia zniszczonej stolicy. Śródmieście w trakcie walk powstańczych nie było tak zniszczone, jak w czasie tygodnia po powstaniu, kiedy niemieccy saperzy z „Brennkomando”, wyposażeni w miotacze ognia, rabowali i podpalali domy – opowiada Podhorski.

Kompanie osłonowe A, B i C, liczące w sumie około 340 żołnierzy jako jedne z ostatnich oddziałów powstańczych opuścił Warszawę. - Konwojowani przez Wermacht pieszo dotarliśmy do Ożarowa, gdzie załadowano nas do wagonów i pod silną obstawę z karabinami maszynowymi na dachach, co było wynikiem donosu, że oddział zostanie pojechaliśmy w stronę Niemiec. W Poznaniu wyrzuciłem kartki z informacją dla rodziny i znajomych, że żyję i jadę do obozu jenieckiego. Zawieziono nas do stalagu IVB w Muehlbergu nad Łabą koło Drezna. 23 kwietnia 1945 r. obóz zajęły wojska sowieckie. Z pośród moich kolegów tylko ja zdecydowałem się na powrót do Polski, moi przyjaciele zostali za żelazna kurtyna – podsumowuje swoje wojenne losy pan Jan.



Jan Podhorski „Zygzak”, generał brygady w stanie spoczynku, ur. 21 czerwca 1921 r. w Budzyniu w Wielkopolsce, członek Związku Jaszczurczego, żołnierz Armii Krajowej „Głuszec” Grójec i Narodowych Sił Zbrojnych. W Powstaniu Warszawskim żołnierz pułku NSZ im. gen. Władysława Sikorskiego „Sikora” i batalionu AK „Miłosz”. Po powstaniu więzień stalagu IVB w Muehlbergu nad Łabą koło Drezna (1944-1945). W czasach stalinowskich za działalność w konspiracyjnej Młodzieży Wszechpolskiej skazany na siedem lat więzienia, karę odbywał we Wronkach, wyszedł na wolność po trzech latach w wyniku amnestii. Działacz Związku Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Autor książek „Wspomnienia Żołnierza Wyklętego”, „Pułk Narodowych Sił Zbrojnych im. Gen. Władysława Sikorskiego. Byłem jego żołnierzem”, „Wyklęty Wielkopolanin”. Mieszka w Poznaniu.

Tomasz Plaskota

TAGI:

Komentarze (1):

Jan; 1 sierpnia 2021, 11:18

Cześć i chwala bohaterom!

Napisz komentarz:

Twój nick:

Treść komentarza:

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Redakcja portalu Grojec24.net nie ponosi odpowiedzialności za ich treść. Każdego użytkownika obowiązują zasady komentarzy.

 

Najnowsze artykuły

Kanonada na Laskowej. Mazowsze wbiło siedem goli Oronce W sobotnie popołudnie podopieczni Mariusza Lisieckiego...
Uczniowie spotkali się z mistrzem Europy, Pawłem Januszewskim W piątek, 20 maja w Zespole Szkół Specjalnych im. ks. J....
Święto Kwitnących Jabłoni: sobotnie koncerty jednak odwołane Ze względów bezpieczeństwa zaplanowane na sobotę koncerty w...
Wjechał w grupę kolarzy. Sąd w Grójcu zdecydował ws. kierowcy Mężczyzna, który wjechał samochodem w grupę kolarzy zabijaj...
Ważna informacja od organizatorów Święta Kwitnących Jabłoni 2022 W związku z trudnymi warunkami atmosferycznymi Dyrektor Gró...

Najnowsze ogłoszenia

Pracownicy, Leasing Pracowników Szanowni Państwo,

Firma RV Group Poland sp. z o. o....
Zatrudnimy kierowców C+E ( ADR )... Zatrudnimy kierowców C+E (ADR podstawa+cysterny) do przewozu asfaltów.
Praca dla STUDENTÓW / MATURZYSTÓW... STUDENCIE!
UCZNIU!

Chcesz sobie dorobić podczas...
Pracownik produkcji (k/m) bez znajomości... Agencja Pracy Concept Plus Sp. z o.o. (nr 11738) poszukuje dla swojego...
Przedstawiciel Handlowy To oferujemy

- atrakcyjne wynagrodzenie

-...

Firmy z Grójca i okolic

Gabinet Psychoterapii Katarzyna Dolińska-Kłopotowska... Terapia uzależnień i współuzależnienia.
Psychoterapia osób z...
OSK MANEWR PATRYK TOMASZ KUJAWA Dlaczego My? Odpowiedź jest prosta i zawarta w tym krótkim opisie.
Twoje Wnętrza Katarzyna Siedlecka Jesteśmy firmą zajmującą się aranżacją wnętrz oraz elementami wnętrzarskimi....
Klinika Medycyny Estetycznej FabMed Klinika Medycyny Estetycznej FabMed działająca w Warszawie specjalizuje...

2013-2022 © Grojec24.net - informacyjny portal mieszkańców Grójca i Powiatu Grójeckiego.

Wydawcą portalu jest AaaMedia.pl.